Barbaric destruction of what remained from old Yerevan continues

...and now it's a turn of my very favourite part of downtown Yerevan - buildings on Arami street. Instead of preserving what little remained from old Yerevan, those in power systematically destroy it.

Activists organised a chained protest action last night in an attempt to prevent such act of barbarism (and I am using here the mildest possible word).



Via CivilNetTV: Արամի 30 հասցեում գտնվող "Էդեն" սրճարանն այսօր փակվում է. շենքը ենթակա է ապամոնտաժման: Այս կապակցությամբ մի խումբ ակտիվիստներ հավաքվել էին շենքի մոտ` արտահայտելու իրենց բողոքն ու կոչ անելու պահպանել պատմական շինությունները Երևանում: Ադրինե Գրիգորյանն իրեն շղթայել էր շենքին: Նա ցանկանում էր ընդգծել, որ մենք պատմության մի մասն ենք ու պարտավոր ենք տեր լինել մեր արժեքներին:

*Thanks to Ditord for the link to the video.

"Building the [Soviet] Revolution"... sort of... in London

(Never built) Tatlin’s Tower was re-created to mark "Building the Revolution: Soviet Art and Architecture 1915-1935" exhibit at the Royal Academy of Arts in London.

[...] Its official title was Monument to the Third International (the revolutionary congress of that name had taken place in 1919) and it was intended to mark the Soviet revolution in Petrograd (St Petersburg) in much the same way that the Eiffel Tower was built to commemorate the French Revolution in Paris – a century after the event. Tatlin’s Tower would have stretched right across the River Neva.

This monument was intended as a conference and administration hub, as well as a propaganda broadcast centre and all-purpose symbol for international revolution. Talking of revolution, buildings slung within its armature would have rotated at different speeds (a year, a month, a day) making it not only a huge metaphor but also the world’s largest perpetual calendar.

Never built, Tatlin’s Tower passed into mythology. It has been a potent symbol for both the Left and for those artists and architects influenced by Russian Constructivism: Richard Rogers RA, Zaha Hadid RA and Anish Kapoor RA all acknowledge it. [...]

These "building the revolution" posters can be seen all over London.

Armenian Syrian photographer Hrair Sarkissian "In between" dreamt of and post-Soviet realities in Armenia, at Tate Modern, London

Familiar pictures. Still, bizarre to see these grand Soviet-style buildings in the middle of nowhere.

Three works of Armenian Syrian photographer Hrair Sarkissian are exhibited (11 February - 17 April 2011) as part of Out of Place intimate display at Tate Modern in London.

Tate Modern writes: "Hrair Sarkissian’s In Between 2007 [Unzipped: as per Hrair Sarkissian website, see below, it's 2006] is a series of large-scale photographs of austere Soviet-style buildings left abandoned in the dramatic hills and valleys of rural Armenia. They register the paradox experienced by this Syrian artist of Armenian origin of ‘returning’ to a land which he had only known from family stories, as the reality of the region replaced the country he had imagined"

Hrair Sarkissian website adds: "The In Between (2006) series grew out of an inconsistency in Sarkissian’s own identity (born in Syria with Armenian origins) that came to the fore after he visited Armenia several times. The reality of Armenia struggling to survive and recovering from the remains of the Soviet system did not match the image of a self-assured and proud ‘Mother Armenia’ the diaspora Armenians grew up with."

SAVE Cinema Moscow Open-Air Hall: poster and quote

Good quote via Lragir (AM):

Հայ Առաքելական Եկեղեցին մեր պատմությունն է, սակայն այն չի կարող պատանդ վերցնել մեր ներկան ու ապագան։

***

*via Untitled Thoughts

poster by Meliksetyan Anahit

Մարտի 17-ից սկսած, մեկ շաբաթ, ամեն օր, ժամը 17:00-19:00 Թամանյանի արձանի մոտ մենք կանգնելու ենք և ստորագրություններ հավաքելու"Մոսկվա" կինոթատրոնի ամառային դահլիճը քանդելու դեմ:

From 17-24 March near the Tamanyan statue from 17:00 pm to 19:00 pm we will collect signatures against the demolition of "Moscow" cinema open air hall.

**my previous posts re above: see here and here

Must see and read! Samvel Karapetyan about Armenian church led cinema demolition plans in downtown Yerevan... and MUCH more

[For my previous post in English detailing the background of this story, see S.O.S. SAVE Cinema Moscow Open-Air Hall in Yerevan]

Anyone who knows Armenian, anyone who cares about building a secular modern society in Republic of Armenia, must see and read this interview by Samvel Karapetyan. I mean, ABSOLUTE MUST! Best interview in years...

*source: A1+

«Էջմիածինը կարծես այլմոլորակային կառույց լինի»



«Պահպանենք «Մոսկվա» կինոթատրոնի բացօթյա դահլիճը» քաղաքացիական խումբ-նախաձեռնության կազմում է «Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության» ղեկավար Սամվել Կարապետյանը: Հիշեցնենք, որ Կառավարության որոշման համաձայն` «Մոսկվա» կինոթատրոնի բացօթյա դահլիճի տեղում պատրաստվում են վերակառուցել 1930թթ.-ականներին հիմնովի քանդված Պողոս-Պետրոս եկեղեցին:

-Պարոն Կարապետյան, բոլորը Ձեզ ճանաչում են որպես հուշարձանների պաշտպան, ի՞նչն է պատճառը, որ Դուք այսօր դեմ եք, որ «Մոսկվա» կինոթատրոնի բացօթյա դահլիճի տեղում, ինչպես եղել է նախկինում, վերականգնվի Պողոս-Պետրոս եկեղեցին:

- Ինձ համար հուշարձաններ են մեր նախնիներից ժառանգած ամեն ինչ եւ տարբեր ժամանակներից` թե մինչ Քրիստոնեությունը եւ թե Քրիստոնեությունից հետո: Ինձ համար բնապաշտական Գառնիի տաճարը նույնքան կարեւոր է, որքան եկեղեցիները: Ինչ վերաբերում է Պողոս-Պետրոս եկեղեցիին, այն հիմնադրված է եղել 5-րդ դարում: Հետագայում այն վերականգնվել է 7-րդ դարում, նույնիսկ մնացած որմնանկարներ կան: Եկեղեցին վերանորոգվել է նաեւ 12-րդ դարում, իսկ հիմնովին վերանորոգվել է 19-րդ դարում եւ 20-րդ դարում հիմնահատակ քանդվել են` հակառակ նրան, որ թե Ալեքսանդր Թամամյանը, թե Ալեքսանդր Քալանթարը, եւ թե Մոսկվայից որմնանկարների մասնագետ Չիրիկովը ասել են, որ եկեղեցին արժեքավոր էր եւ չի կարելի քանդել: Եկեղեցու ներսում եղել են նաեւ հին տաճարի ճարտարապետական տաճարի բազմաթիվ բեկորներ:

- Իսկ որտե՞ղ են այսօր այդ բեկորները, Դուք հետաքրքրվե՞լ եք:

- Արժե հետաքրքրվել: Շատ կարեւոր է, թե ինչ են արել այդ բեկորների հետ: Կեղծում են, երբ ասում են, թե պետք է վերականգնեն եկեղեցին, քանի որ դրա համար անհրաժեշտ են քանդված տաճարի բեկորները, որոնք այսօր չկան: Պողոս-Պետրոսը հնարավոր չէ վերականգնել, քանի որ այն կառուցված է եղել տաշու շարով` փոքր քարերով եւ պատերի հիմնամասում ունեցել է հատվածներ, որոնք ավանդված են եղել վաղ միջնադարից` 5-րդ եւ 7-րդ դարից: Այսօր նաեւ ճիշտ չեն նշում եկեղեցու տարածքը: Այն ոչ թե եղել է «Մոսկվա» կինոթատրոնի բացօթյա դահլիճի, այլ հենց «Մոսկվա» կինոթատրոնի տարածքում: Ընդհանրապես վերականգնում են այն հուշարձանը, որն իր տեղում, սակայն ինչ-որ չափով քանդվել է, այս դեպքում մենք վերականգնելու նյութ չունենք:Այսօր նույնիսկ Զվարթնոցի տաճարը հնարավոր չէ վերականգնել, քանի որ քարերի նույնիսկ 10 տոկոսը կա իր տեղում: Այսինքն, գրեթե նոր եկեղեցի պետք է կառուցել, դրա համար էլ չեն վերականգնում Զվարթնոցը եւ նման շատ հուշարձաններ:

- Այսինքն` Կառավարության որոշման համաձայն` պետք է նոր եկեղեցի կառուցե՞ն «Մոսկվա» կինոթատրոնի բացօթյա դահլիճի տարածքում:

- Այո, ուզում են նոր եկեղեցի կառուցել, սակայն մի խաչմերուկ վերեւ եկեղեցի կա`13-րդ դարում կառուցված Կաթողիկե եկեղեցին, որի հյուսիսային պատին կից, 2 մետր հեռավորության վրա արդեն օծում է կատարվել`հայ եկեղեցուն անհարազատ սուրբի անունով: Մենք չենք ունեցել Սուրբ Աննա: Մի հատ էլ Սուրբ Աննա կա Վայքում: Նման սուրբ մենք երբեք չենք ունեցել: Եթե բարերարի անունը չլիներ Աննա, այլ լիներ Դեզդեմոնա, ապա Սուրբ Դեզդեմոնա կլիներ, որովհետեւ Աննան ընդամենը բարերարի կնոջ անունն է: Այդ տարածքն արդեն օծված է եւ նոր եկեղեցի պետք է կառուցեն, որը պետք է ճնշի Կաթողիկեն, որն իսկապես գոհար է: Մենք չունենք հարգանք մեր հուշարձանների նկատմամբ: Ես ուրախ կլինեի, եթե ժամանակին Պողոս-Պետրոս եկեղեցու բոլորները պահպանած լինեին եւ այսօր տեղադրեին Կաթողիկեի բակում` որպես բաց թանգարան:

- Ձեր կարծիքով մենք այսօր նոր եկեղեցիներ կառուցելու կարիք չունե՞նք:

- Բարեբախտաբար, մենք այսօր չունենք այդքան խավարամիտ ժողովուրդ: Ամաչելու բան է. Եվրոպայում, ընդհանարապես որեւէ զարգացած երկրում եկեղեցի չեն կառուցում, եղածներն են փակվում կամ վերածվում են համերգասրահների, ցուցասրահների, թանգարանների, սակայն դադարում են գործել իբրեւ եկեղեցիներ: Եկեղեցիներ այսօր կառուցվում են ամենախավար քրիստոնյա երկրներում եւ մզկիթներ են կառուցվում մահմեդական երկրներում, որովհետեւ զարգացած մահմեդական երկիր չկա: Ցավոք, մեզ մոտ էլ սկսել են եկեղեցիներ կառուցել: Չի կարելի:

- Իսկ «Մոսկվա» կինոթատրոնի բացօթյա դահլիճն այսօր իրենից ճարտարապետական արժեք ներկայացնո՞ւմ է, ի՞նչ դեր ունի երեւանցիների կյանքում:

- Եթե ճարտարապետները գտնում են, որ այն իր ժամանակի ճարտարապետությունն է արտացոլում, իսկ նման կարծիք ոչ մեկ հոգի է հայտնել, ապա այն պետք է պահպանվի, առավել եւս, որ նոր եկեղեցի կառուցելու կարիք չկա: Ես հայտնվել եմ «Պահպանենք «Մոսկվա» կինոթատրոնի բացօթյա դահլիճը» քաղաքացիական խումբ-նախաձեռնությունում երկու հիմնավոր պատճառով` վերականգնելու նյութ չկա եւ երկրորդ` մենք պետք է կարողանանք դուրս գալ խավարի ճիրաններից: Մենք նոր եկեղեցիների կարիք չունենք: Եթե մեր եկեղեցին այդքան մտածում է իր ազգի մասին, ապա նախ թող իր ծխի, իր հոտի համար տուն կառուցի: Մարդիկ Հայաստանը լքում են, որովհետեւ չեն կարողանում ապրել, իսկ իրենք կառուցում են մի օբյեկտ, որտեղ պետք է մոմ վառեն Հայաստանից արտագաղթածնե՞րը, ովքե՞ր պետք է մոմ վառեն: Դեռ քո հոտին ամրացրու, հետո որպես շինարար անմահացիր: Միայն եկեղեցի կառուցելով չէ, որ կարելի է հիշատակ թողնել. հազար ու մի խնդիր ունի այսօր ազգը` աշխատատեղից սկսած, գյուղեր կան, որ դեռ դպրոց չունեն: Այս ի՞նչ մանյա է եկեղեցի կառուցելը:

- Կառավարության որոշման համաձայն` «Մոսկվա» կինոթատրոնի տերը, որը այս օրերին անհասանելի է դարձել լրագրողների համար, ինքնակամ է այդ տարածքը հանձնել Սուրբ Էջմիածնին` Պողոս-Պետրոս եկեղեցի կառուցելու համար: Ձեր հիմնավորումներից հետո` զերծ կմնամ «վերականգնել» կամ «վերակառուցել» բառերից:

- Դարեր շարունակ եկեղեցիներ կառուցել են մեղքերի թողության համար: Այդքան մեղք ունե՞ն: Թող ճիշտ ապրեն, համեստ ապրեն, ազնիվ ապրեն եւ վերջում էլ ստիպված չլինեն եկեղեցի կառուցել:

- Վերջին տարիներին Հայ առաքելական եկեղեցու տարածքները տարբեր ճանապարհներով ավելանում են: Ինչպե՞ս եք գնահատում այդ փաստը:

- Դա վտանգավոր երեւույթ է: Մենք բոլորս պարտավոր ենք հիշել Պապ թագավորին, երբ նա ստիպված եղավ դուրս գալ եկեղեցու դեմ, միայն այն պատճառով, որ եկեղեցին այնքան տարածքներ էր ձեռք գցել, որ եկեղեցու հարստությունը ավելի մեծ էր, քան պետության: Մենք դեռ այդ վտանգավոր վիճակը չունենք, սակայն եթե այսպես շարունակվի մի 10 տարի, ապա մենք լուրջ խնդիրներ կունենանք: Մեր եկեղեցին, տնտեսական առումով, երբեք սատար չի եղել պետությանը եւ չի եղել: Պետություն պահելու համար պետք է բանակ պահել, որի համար մեծ հասույթներ են պետք: Չի կարելի վանքապատկան կարգավիճակի մեջ այդքան լուրջ հասույթներ եւ մեծ տարածքներ ունենալ:

- Ձեր կարծիքով եկեղեցին իր վրա պետք է վերցնի բանակի ծախսե՞րը:

- Եթե 1700 տարի չի վերցրել, այսօր հրաշք տեղի չի ունենա: Ես դրան չեմ հավատում: Ես փաստերին եմ հավատում, իսկ փաստերը վկայում են, որ 1915թ. Մեղ եղեռնի նախօրեին Արեւմտյան Հայաստանի ամենահետին գյուղում գոնե մի մատուռ կար, իսկ որոշ գյուղեր մի քանի եկեղեցիներ ունեին, եւ ունեինք ծով հոգեւորականություն, բայց հնարավոր եղավ, չէ՞, մեզ եղեռնի ենթարկել: Լուսանկարներում տեսնում ենք` քահանան քայլում է առջեւից, հանգիստ, իր ամբողջ հոտը հետեւից գցած, ընդամենը մեկ-երկու թուրք զինվորի ուղեկցությամբ` ուղիղ դեպի Դեր Զոր: Մենք տեսնում ենք, որ եկեղեցու կարիք չունենք: Եթե եկեղեցին այդքան օգտակար լիներ ազգին, ազգը Տեր-Զոր գնացած չէր լինի` հոգեւորականների գլխավորությամբ: Հոգեւորականները ժողովրդին մարտի կկոչեին, այլ ոչ թե դրախտի սին գաղափարներով ուղեղները արդուկեին եւ հանուն ոչնչի նահատակեին ազգին: Եթե եկեղեցին իր հոտի հոգսը քաշող լինի, ապա այսօր հստակ կտեսնի, իր ժողովրդի իրական հոգսը: Այսօր գյուղեր կան, որ եկեղեցի են կառուցել, բայց երբ գնում ես` նույնիսկ դուռը բաց չէ եւ գյուղում չգիտեն էլ, թե բանալին ում մոտ է:Այս հիմքի վրա, ես տեսնում եմ, որ էջմիածինը անհաղորդ է իր հոտին: Էջմիածինը կարծես այլմոլորակային կառույց լինի Հայաստանի տարածքում:

Հարցազրույցը վարեց Վիկտորյա Աբրահամյանը

S.O.S. Save Cinema Moscow Open-Air Hall in Yerevan

"Please join the group and raise your voice to SAVE this unique architectural building of 60s and the only Open-Air Cinema Hall in Yerevan" - this was from a message I received via Facebook. I've joined the group, and advise you do the same.

From the Facebook group SAVE Cinema Moscow Open-Air Hall

The Poghos-Petros church that was situated in the place of present Moscow Cinema has been destroyed in the first years of Soviet Union. In 1960s in the backyard of the cinema open air hall was built by the architects Spartak Knteghcyan and Telman Gevorgyan. The building is considered as one of the best modern architectural venues of the city.

At present, the decision on the demolishment is followed by the expression of discontent of different layers of the citizens of Yerevan, and this group is also created as a result of this discontent.

***

Frankly, I cannot hide my dismay with this appalling decision by the Armenian government (of 25 February 2010) to demolish one of the finest buildings in the very heart of Yerevan to allow for yet another church in the capital. Don’t we have enough churches? There is only one open-air cinema hall in Yerevan; there are merely 2 cinemas in the capital which is a disgrace and should be a matter of concern for the government and Ministry of Culture in the first instance. Compare this with the ever growing number of churches... There was a saying in Soviet Armenia that Yerevan is an “open air museum” which was, of course, an exaggeration, but we certainly had some fine examples of architecture there. So what is now? Are we re-defining Yerevan as a “church-town”? Just because there was a church there which was destroyed back in Soviet times, does not mean that we should now repeat the same mistakes and destroy a fine cinema hall to re-build yet another church. Right next to the cinema - literally few steps across the street - there is already a church there which I wrote about earlier. Back in 2008, I posted re new construction project of a residence for The Catholicos and church which was accompanied by yet another demolition of Yerevan buildings: Armenian church: can’t get enough?

Open letters are posted to Armenian prime minister and The Catholicos calling to reconsider the decision, drop the demolition plans, and save Cinema Moscow’s open-air hall.

Նախեւառաջ գտնում ենք, որ, հատկապես այս դեպքում, անթույլատրելի է կրկնել խորհրդային անհավատ իշխանության հակապատմական սխալը եւ մշակութային մեկ արժեքի հաշվին ստեղծել մեկ ուրիշը: 

ՙՄոսկվա՚ կինոթատրոնի ամառային դահլիճի շենքը (ճարտարապետներ Սպարտակ Կնտեղցյան եւ Թելման Գեւորգյան) հիրավի հանդիսանում է Երեւան քաղաքի արդի ճարտարապետության լավագույն կառույցներից մեկը, որը ցավոք սրտի ըստ արժանվույն չի կիրառվել եւ խնմավել: Այն մեր քաղաքի այն սակավաթիվ կառույցներից է, որն ունի բարձրարժեք ճարտարապետական լուծումներ ու լավագույնս ներգծված է մեր քաղաքին: Լինելով Երեւան քաղաքի միակ բացօթյա դահլիճը, այն միշտ էլ հանդիսացել է երեւանցիների սիրված մշակութային վայրերից մեկը, որի լավագույն օրինակն է նախորդ տարի տեղի ունեցած ՙԲաց երաժշտական փառատոնը՚:

Գտնում ենք, որ նմանատիպ քաղաքային մշակույթի կարեւոր մաս կազմող միջավայրերի փոփոխության դեպքում անհրաժեշտ է հաշվի առնել հասարակության լայն շրջանակների տեսակետները հասարակական քննարկումների միջոցովª  բացառելու կամ նվազագույնին հասցնելու հնարավոր սխալները:

Let’s raise our voice and express discontent to Armenian government’s appaling decision. Let’s protect what is little left of the finest examples of Armenian architecture.